Jainizm Nedir?

Hindistan’da yaklaşık M.Ö. 4 yüzyılda ortaya çıkan, manevi saflık ve aydınlanma yolunu öğreten dini akımdır. Hindistan’daki dört büyük dinden biridir. Güney Asya dini inanç ve uygulamasının ayrılmaz bir parçasıdır. Kurucusu Benares’te doğan Mahavira‘dır. (M.Ö.599 – 527)

Kutsal metinleri, Jain Agamaları Sidantalar‘dır. Bunların dışında klasik dini metinler de bulunmaktadır. Jain metinleri uzun zaman dilimi içinde yazılmıştır. En bilineni ve kullanılanı Umasvati tarafından kaleme alınmış Tattvartha Sutra veya Gerçeklik Kitabı‘dır.

Jainizm, fethetmek anlamına gelen ji kökünden türemiştir. Bu, jinistlerin (keşişler ve rahibeler) aydınlanmak veya her şeyi bilmek ve saflık kazanmak için tutkulara ve bedensel duyulara karşı mücadele etmeleri gerektiğine inanılan savaşı ifade eder. 

Jainizmde herkes eylemlerinden sorumludur ve her canlı ölümsüz –  sonsuz bir ruha sahiptir. Bu ruh yaşamın ruhani doğasına uygun olarak, doğru şekilde düşünmemizi ve hareket etmemizi sağlar. Jainizmdeki Tanrı inancı, canlının saf ruhunun değişmez özellikleridir. Bu özellikler; sonsuz bilgi, feraset, şuur ve mutluluk. Jainizmde her şeye kadir bir üst varlık veya yaratıcı inancı yoktur.

En ünlü sözleri  “Yaşa ve yaşamaya izin ver.” Bundan dolayı vejetaryen beslenirler. Bazı Jainler kök bitkileri yemeyi de vejetaryenliğe dahil etmişler. Örneğin; Elmayı yediğin zaman ağacı öldürmediği için elmanın yenebileceğini ama soğanın, bitkisini öldürdüğü için onun yenmemesi gerektiğine inanıyorlar. Yani besini tükettiğinde canlı zarar görüyorsa yenmesi yasaktır. Kurallara sadık olan jainler gün batımından sonra yemez, içmez veya seyahat etmez.

“Ahimsa” ilkesi nedeniyle her varlığa eşit saygı ve şefkat gösterirler. Şiddet uygulamazlar. Ahimsa dışında “Satya” (her zaman gerçeği söylemek), “Asteya” (hırsızlık yapmamak), “Brahmacharya”(cinsel ilişkiye girmemek) ve “Aparigraha” (herhangi bir şeye sahip olmamak) ilkeleri vardır.

Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’ne yaymış olmasına rağmen, Jainizm büyük ölçüde Hindistan ile sınırlı kalmıştır. Kesin istatistikler mevcut değil, ancak çoğunluğunun Hindistan’da yaşadığı 4 milyondan fazla Jain olduğu tahmin ediliyor.

Jainlerin bazı temel sembolleri vardır. Bu sembollerden en bilineni Jain Ahimsa Yeminini sembolize eder ve avucun üstünde bir tekerlek ile tasvir edilir. Bundan başka swastika en kutsal sembollerdendir. 

Kutsal Mekanları

  • Şikharji; Hindistan’daki en kutsal Jain dini mekânı olarak görülür. Parşwanathji olarak da anılır.
  • Kundalpur; 63 tapınaklı Siddha-kshetra.
  • Ranakpur; Rajasthan, Ranakpur’da bulunan büyük beyaz mermerden yapılmış Jain tapınak kompleksi.
  • Şravanabelagola; Jain azizi Gomateşwar’ın anıt heykelidir.
  • Dilwara; Beyaz memerden yapılmış Jain tapınak kompleksi.
  • Palitana; Gujarat’ta en sık ziyaret edilen Jain tapınağı.
  • Girnar; Gujarat’ta bulunan tapınak.
  • Bawangaja; Jain tapınak ve anıt heykellerinden oluşan kompleks.

Mezhepler

Jainizm’de M.Ö. 2. yüzyıldan itibaren rahipler arasında giyinme konusunda tartışmalar yaşanmıştır. Bundan dolayı   iki mezhebe ayrılmıştır. 
1) Digambara: Bunlar elbise dahil hiçbir şeye sahip olunmaması gerektiğini savunarak çıplak gezer. Onlara göre her türlü maddi şeyler, bağımlılık ve arzu demektir. Bu bağımlılık ve arzu da belli bir zaman sonra sefalete, acıya sürükler. 
2) Shvetambara: Bu mezhep, elbise giyilmesinin yasaklanmadığına inanarak, beyaz elbise giymeyi tercih eder. 

Jainler genelde tüccar ve zengindir. Hinduizmdeki kadar katı olmayan mesleklere bağlı bir kast sistemini benimsemişlerdir. Günümüzde Hindistan’da azınlık olsa da ABD, Batı Avrupa ve Afrika’da büyüyen topluluklar halinde yayılmaya devam etmektedir. 

 

Düşüncelerinizi bizimle paylaşın

%d blogcu bunu beğendi: