Perthes Hastalığı Nedir?

Perthes hastalığı; femur denilen uyluk kemiğinin en üst kısmındaki yuvarlak baş bölgesindeki kan dolaşımının bozulması sonucu oluşur. Çocukluk döneminde ortaya çıkan ve ömür boyu tedavi gerektiren kemik ve eklem hastalıklarından biridir. 1910 yılında Legg, Calve ve Perthes isimli üç bilim insanı birbirinden bağımsız olarak bu hastalığı tanımlamıştır. Hastalık kısaca “Perthes hastalığı” olarak bilinse de asıl adı Legg-Calve-Perthes hastalığıdır. 

Genellikle 4-10 yaş aralığındaki çocuklarda görülen perthes rahatsızlığı, yürürken aksama ve topallama gibi sorunlarla kendisini belli eder. Erkek çocuklarda görülme sıklığı daha fazla olmakla beraber, her 10.000 çocuktan birinde görülür. Çoğunlukla tek eklemi etkileyen perthes hastalığı, bazen her iki kalçada da görülür. Hastalığın tam olarak nedeni bilinmemektedir. Ancak yapılan araştırmalar, aşağıda belirtilenlerin Perthes’e yakalanma riski oluşturduğunu ortaya koymuştur:

  • Dikkat eksikliği ve hiperaktivite 
  • Sosyo-ekonomik düzeyi düşük toplumlar
  • Avrupa ve Asya ırkları
  • Genetik faktörler
  • Düşük doğum ağırlığı ile doğma
  • Sigara içilen ortamlarda bulunma 
  • Kalça kemiğinde meydana gelen yaralanmalar
  • Kalsiyum, fosfor gibi minerallerin yetersizliği
  • Hormonal bozukluklar
  • Pıhtılaşma bozukluğu

Perthes Hastalığı Evreleri

Perthes hastalığı, 4 evrede gelişir ve ilerler. Birinci evre; genellikle herhangi bir belirti gözlenmez. Birinci evrede hastalık sadece radyolojik görüntülemelerle tespit edilebilir. İkinci evre; hastalığın erken dönem belirtilerinin gözlemlenmeye başladığı evredir. Hastalar genellikle ikinci evrede doktora başvurur. Üçüncü evre – dördüncü evre; üçüncü evrenin sonlarına doğru uyluk kemiği başının bir kısmında veya tamamında kemik dokusu ölümü gözlenir. Kemik doku hücreleri yenilenebilir. Ama femur başının kalça ekleminde bulunan yuvası içerisinde kalmasını sağlamak gerekir. Tedavideki amaç bunu sağlamak ve vücudun ölü kemik dokusunu yenilemesini desteklemektir.

Perthes Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Başlangıç dönemindeki belirtileri oldukça hafiftir, ancak hastalığın ilerlemesiyle birlikte belirtilerin şiddeti de artar. Hastalar genellikle aksama, kalça veya diz ağrısı şikayeti ile çocuk ortopedistine başvurur. Perthes hastalığının yaygın olarak görülen belirtileri şunlardır:

  • Kalça ve diz bölgesinde ağrı
  • Topallama
  • Bacaklarda şişme
  • Bacak çapında incelme
  • Bacak kısalığı
  • Eklem hareketlerinde güçlük

Hastalığın ileri safhalarında ise bacak çapında incelme ve bacak boyunda kısalma görülür. Her hastalıkta olduğu gibi perthes hastalığında da erken teşhis büyük önem taşır. 

Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis anamnez, fizik muayene ve radyografi ile koyulur. Genellikle MR veya tomografiye ihtiyaç duyulmaz. Buna karşın, MR tetkiki, hastalığın erken devrelerinde tanı koyulmasını sağlayabilmektedir. Muayene esnasında eklem hareketlerinde kısıtlılık ve ağrı hissiyatının oluştuğu görülür ve röntgen sonuçlarının incelenmesi tanının koyulabilmesi için yeterli olur. İncelemeler sonucunda Perthes hastalığı teşhisi koyulan bireylerde tedavi süreci derhal başlatılarak titizlikle planlanmalıdır.

Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hastanın yaşı, hastalığın derecesi gibi faktörler göz önünde bulundurularak kişiye özgü tedavi yöntemi planlanır. Tedavisinde temel amaç, eklem açıklığının korunması ve femur baş kısmının küresel şekilde gelişiminin sağlanmasıdır. Gerekli görülen durumlarda cerrahi operasyonlar uygulanabilir. Cerrahideki hedef, femur başının küresel yapıda gelişimini sağlamak için asetabulum yuvasının içinde yerleşmesini sağlamaktır. İleri evre olgular başta olmak üzere bazı durumlarda fizik tedavi uygulamaları önerilebilir. Ağrılı dönemlerde istirahat ve antiemflamatuvar ilaçlarla tedavi önerilir.

Tedavi süreci çocukta kemik gelişimi sona erene kadar devam eder ve bu süreç uzun yıllar alabilir. Çocukluğunda perthes hastalığından muzdarip olanlar 50’li yaşlardan itibaren kireçlenme sorunuyla karşılaşabilir. 

 

Düşüncelerinizi bizimle paylaşın

%d blogcu bunu beğendi: