Uyuz Hastalığı Nedir? Tedavisi Hakkında Merak Edilenler

Uyuz hastalığı, sarcoptes scabiei von hominis adlı mikroskopik sekiz bacaklı akarların neden olduğu tüm dünyada yaygın olarak görülen bir tür cilt hastalıktır. 0,3 ile 0,5 mm. boyutunda, gözle görülmesi pek mümkün olmayan akar cildin üst katmanlarında tüneller açarak ilerler, yaklaşık 4 ile 8 hafta boyunca yaşar ve bu süre boyunca açtığı tünellere yumurta ve dışkı bırakır. Yuvaların içine her bir dişi uyuz böceği tarafından 10 ila 25 yumurta bırakılır. Akarların deriye yumurtalarını bırakması, deride alerjik tepkimeye ve ağır kaşıntıya neden olur.

uyuz böceği

Özellikle sonbahar ve kış aylarında artış gösteren uyuz hastalığı son derece bulaşıcıdır. Geceleri daha yoğun bir şekilde kaşıntıya neden olur ve tedavi edilmediği takdirde yara oluşumunu da beraberinde getirir. İlk belirtilerin ortaya çıkması, 2 – 6 hafta kadar sürer ve bu süreç içinde de uyuz hastalığı kişiden kişiye bulaşabilir. 

Uyuz Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Toplu yaşam alanlarında (cezaevi koğuşu, bakım evleri vb.) çok daha kolay yayılan uyuz hastalığı, kedi ve köpek gibi evcil hayvanlardan ziyade insandan insana bulaşır. Genellikle hasta olan biriyle doğrudan ve uzun süreli yakın temas (aynı yatakta yatma, ele ele tutuşma gibi) ile bulaşır. Kişisel eşyaların ortak kullanımı da uyuzun yayılmasını kolaylaştırır.

Akarlar, insan vücudu dışında 1 ile 2 gün kadar hayatta kalabilir. Bundan dolayı toplu yaşam alanlarından kişiden kişiye bulaşma ihtimali oldukça yüksektir. Uyuz hastalığı kişinin genel sağlık durumunu için tehdit oluşturmasa da hayat kalitesini oldukça düşürür. 

Uyuz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın erken evrelerinde derideki döküntüler, sivilce ve sivrisinek ısırığı ile benzerlik gösterdiği için nedeni anlaşılamayabilir. En ayırt edici özelliği ise şiddetli kaşıntılardır. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda uyuz kaşıntısı çok şiddetli görülür. 

  • Özellikle geceleri artan şiddetli kaşıntı,
  • Sıcak banyo ile artış gösteren kaşıntı,
  • Deride parazitlerin kemirerek oluşturduğu beyaz ince kanalların oluşması,
  • Akarın neden olduğu tünellerin üst kısmında siyah nokta benzeri oluşumlar,
  • Cilt yüzeyinde içi sıvı dolu lezyonlar,
  • Yaygın şekilde kızarıklık, döküntü ve yara

Kabuklu Uyuz Hastalığı Nedir?

Norveç uyuzu olarak bilinen kabuklu uyuz, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde veya yaşlılarda görülür. Derinin katmanlarında on binlerce akar bulunur. Sayının çokluğu akar ve yumurtalarla dolu kalın kabuklar gelişimine neden olur. Bundan dolayı hastalığı başkalarına bulaştırma ihtimalleri oldukça yüksektir.

Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhisin konulması için mutlaka bir doktor muayenesi gereklidir. Doktor, vücutta gözlemlenen akarları dermatoskop yöntemiyle incelenir. Doku örneği alınarak laboratuvar testi yapılır. Hastaya uyuz teşhisi konulduğunda doktor uyuz belirtileri olmasa bile aile bireylerini kontrole çağırabilir. 

Uyuz Hastalığının Tedavisi Var Mıdır?

Evet. Uyuz hastalığı tedavi edilebilir. En yaygın tedavi yöntemi, bir krem veya losyonun tüm vücuda uygulanmasıdır. Bu krem ya da losyon vücut üzerinde 8 ila 14 saat bekletilir ve yıkanılır. Kullanılan ilaca bağlı olarak tedavi yaklaşık üç gün sürer. İlaçlar akarları ve yumurtaları hemen öldürerek etkisiz hale getirse bile, alerjik reaksiyonun sonucu oluşan kaşıntıyı hemen gideremez. Kaşıntıyı azaltmak için antihistaminik haplar ya da hidrokortizon kremleri kullanılabilir. 

Uyuz hastalığının yayılmasını engellemek için kişiyle fiziksel teması olan herkes de tedavi edilmelidir. Belirtilerinin ortaya çıkmasının 4-6 hafta arasında sürmesi nedeniyle ailenin tüm üyelerinin tedavi edilmesi önerilir. Uyuz akarları kıyafetlerin, yatak örtülerinin, mobilyaların veya havluların yüzeyinde 2-3 gün daha yaşamaya devam eder. Bundan dolayı eşyalar en az 60°C sıcak suyla yıkanmalı, halı, yatak gibi eşyalar süpürülmeli ve elektrikli süpürgenin torbası atılmalı, akarların bulunduğu düşünülen yüzeyler ise çamaşır suyu ve sıcak su ile temizlenmelidir.

Düşüncelerinizi bizimle paylaşın

%d blogcu bunu beğendi: